Ev Sahibinin Kiracıya Karşı Huzur ve Sükununu Bozma Suçu (TCK m. 123) ve Hukuki Haklar
Son yıllarda artan kira uyuşmazlıklarıyla birlikte, bazı ev sahiplerinin kiracıları evden çıkarmak veya fahiş kira artışlarını kabul ettirmek amacıyla yasal olmayan yöntemlere başvurduğu sıklıkla görülmektedir. Kiracının evden çıkmasını sağlamak için sürekli aramak, kapıya dayanmak, kapı kilidini değiştirmek, elektrik veya su aboneliğini kapatmak gibi eylemler sadece bir kira uyuşmazlığı değil, aynı zamanda Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında cezai sorumluluk doğuran suç teşkil eden davranışlardır.
Ev Sahibinin Kiracıya Karşı Huzur ve Sükununu Bozma Suçu (TCK m. 123) ve Hukuki Haklar
Son yıllarda artan kira uyuşmazlıklarıyla birlikte, bazı ev sahiplerinin kiracıları evden çıkarmak veya fahiş kira artışlarını kabul ettirmek amacıyla yasal olmayan yöntemlere başvurduğu sıklıkla görülmektedir. Kiracının evden çıkmasını sağlamak için sürekli aramak, kapıya dayanmak, kapı kilidini değiştirmek, elektrik veya su aboneliğini kapatmak gibi eylemler sadece bir kira uyuşmazlığı değil, aynı zamanda Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında cezai sorumluluk doğuran suç teşkil eden davranışlardır.
Bu makalede, ev sahibinin kiracının kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunu oluşturan eylemleri, bu eylemlerin yasal sonuçları ve kiracıların başvurabileceği hukuki yollar incelenmiştir.
1. Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu Nedir? (TCK m. 123)
Türk Ceza Kanunu’nun 123. maddesi uyarınca; "Sırf huzur ve sükununu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarlı bir şekilde; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması" suç olarak düzenlenmiştir.
Cezası: Faile 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilir.
Şikayet Şartı: Bu suç takibi şikayete bağlı bir suçtur. Mağdurun (kiracının), fiili ve faili öğrenmesinden itibaren 6 ay içinde şikayette bulunması gerekir.
2. Ev Sahibinin Hangi Eylemleri Bu Suçu Oluşturur?
Ev sahibinin mülkiyet hakkı bulunsa dahi, taşınmazı bir başkasına kiraladıktan sonra zilyetlik (kullanım hakkı) kiracıya geçer. Dolayısıyla ev sahibinin kiracıyı rahatsız etme özgürlüğü veya hakkı yoktur. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan ve TCK m. 123 veya ilişkili diğer suçları oluşturan eylemler şunlardır:
A. Israrlı Arama ve Mesaj Gönderme
Ev sahibinin günün uygunsuz saatlerinde (gece geç saatlerde veya sabahın erken saatlerinde), kiracının uyarılarına rağmen sürekli telefonla araması, ısrarla mesaj atması veya WhatsApp üzerinden baskı kurması TCK m. 123 kapsamında değerlendirilir.
B. Kapıya Dayanmak ve Rahatsız Etmek
Kiracının izni olmadan sürekli eve gelmek, kapıyı vurarak rahatsızlık vermek, zili üst üste çalmak veya evde kimsenin olmadığını bilerek kapıda beklemek huzur ve sükunu bozma suçunu oluşturur.
Önemli Ayrım (Konut Dokunulmazlığının İhlali - TCK m. 116):
Ev sahibi, kiracının rızası olmadan eve girerse veya kiracının "çık" uyarısına rağmen evden ayrılmazsa, TCK m. 116 uyarınca Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu işlenmiş olur. Bu suçun cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.
C. Elektrik, Su ve Doğalgazı Kestirmek / Vanaları Kapatmak
Ev sahibinin, kiracıyı tahliyeye zorlamak amacıyla elektrik, su veya gaz saatini sökmesi, vanaları kapatması veya kendi adına olan aboneliği hukuka aykırı şekilde iptal ettirmesi:
Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu (TCK m. 123),
Duruma göre Hakkı Olmayan Yere Tecavüz veya Hakkın Kullanılması Adına Şantaj/Baskı niteliği taşıyabilir.
D. Çilingirle Kapıyı Açmak veya Kilit Değiştirmek
Kiracı evde yokken çilingir vasıtasıyla eve girmek ya da kilidi değiştirmek hem Konut Dokunulmazlığını İhlal hem de Huzur ve Sükunu Bozma suçunu oluşturur. Ayrıca evdeki eşyalara zarar verilmesi halinde Mala Zarar Verme Suçu (TCK m. 151) da gündeme gelir.
3. Rahatsız Edilen Kiracı Ne Yapmalı? (Hukuki İspat ve Başvuru)
Ceza yargılamasında en kritik unsur ispattır. Ev sahibinin huzur ve sükunu bozduğunu iddia eden kiracının şu adımları takip etmesi önerilir:
[Delillerin Toplanması] ➔ [Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusu] ➔ [Kolluk İfadesi & Ceza Soruşturması]
Delil Biriktirin:
Arama ve Mesaj Kayıtları: Telefon arama geçmişi, WhatsApp yazışmaları ve SMS'ler ekran görüntüsü alınarak saklanmalıdır.
Kamera ve Ses Kayıtları: Bina güvenlik kamerası kayıtları, kapı önünde yaşanan tartışmalara ait görüntüler.
Tanık İfadeleri: Komşuların, bina görevlisinin veya olay anında orada bulunan kişilerin tanıklığı.
Noter Kanalıyla İhtarname Gönderin: Ev sahibine çekilecek bir ihtarname ile rahatsız edici eylemlerine son vermesi aksi takdirde cezai ve hukuki yollara başvurulacağı ihtar edilebilir.
Cumhuriyet Başsavcılığına Şikayet: İlgili adliyenin Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu dilekçesi verilerek soruşturma başlatılması talep edilmelidir.
Tazminat Davası Açma Hakkı: Ceza davasının yanı sıra kiracı, yaşadığı manevi çöküntü ve huzursuzluk nedeniyle Türk Borçlar Kanunu kapsamında Manevi Tazminat Davası da açabilir.
4. Sonuç
Ev sahibi olmak, kişiye kiracısının huzur ve sükununu bozma veya onu yasal süreçler dışında cebren tahliyeye zorlama hakkı vermez. Türk Ceza Kanunu, konut dokunulmazlığını ve kişilerin huzur içinde yaşama hakkını güvence altına almıştır. Bu tür baskılara maruz kalan kiracıların hak kayıplarına uğramamak ve süreci doğru yürütmek adına yasal haklarını kullanması ve gerekirse bir avukattan danışmanlık alması hayati önem taşımaktadır.
Hukuki Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut olayların özelliklerine göre hukuki değerlendirmeler farklılık gösterebilir. Her türlü hukuki uyuşmazlığınızda uzman bir avukata danışmanız tavsiye edilir.